Yurt Dışı Tesbih Gönderimi ve Lojistik Süreçler

Bir tesbih partisinin İstanbul'daki depodan çıkıp Riyad'daki bir dükkânın rafına ulaşması, taşıma şeklinden ambalaja, evraktan gümrüğe kadar birbirine bağlı bir dizi karara dayanıyor. Bu kararların çoğu sipariş onaylanmadan önce verilmek zorunda; sonradan düzeltmek hem pahalı hem yavaş. Bu yazıda yurt dışı toptan tesbih sevkiyatının lojistik tarafını baştan sona anlatıyoruz.

Hatırlatma: yurt dışına yalnızca toptan gönderim yapıyoruz. Perakende ve tek adet satış sadece Türkiye içinde geçerli. Ürün ve pazar tarafını ise ayrı bir yazıda ele aldık: tesbih ihracatı ve Körfez için tedarik çözümleri.

Havayolu mu, Denizyolu mu?

Bu kararı adet değil, takvim ve parti değeri belirliyor.

Havayolu

İstanbul'dan Körfez'e havayolu partileri genelde 3–7 iş günü içinde varış noktasına iniyor; Riyad (RUH) hattında 3–5 gün, Cidde (JED) hattında 3–4 gün tipik değerler. Küçük ve orta hacimli, birim değeri yüksek partiler için doğru seçim. Ramazan öncesi gibi kapanma ihtimali olan bir pencereye yetişmek gerektiğinde de tek gerçekçi yol havayolu oluyor. Konteyner doldurmayan hacimlerde haftalık hava konsolidasyonu kullanılıyor: birden fazla parti tek sevkiyatta birleştirilerek birim maliyet düşürülüyor.

Denizyolu

Hacimli ve fiyat hassasiyeti yüksek partiler için. İstanbul–Cidde hattı 12–16 gün, Dammam ve Riyad Kuru Limanı bağlantılı rotalar 16–22 güne kadar çıkabiliyor; buna limanda gümrükleme ve iç nakliye ekleniyor. Konteyner altı hacimler LCL (parsiyel) olarak taşınıyor. Denizyolunun asıl avantajı maliyet; asıl riski ise takvim esnekliğinin az olması — bir gemiyi kaçırmak bir hafta kaybetmek demek.

Pratik kural: rafın dolması gereken tarihten geriye doğru sayın. Denizyoluyla gidecek bir Ramazan partisi, tipik olarak üç ay önce siparişe bağlanmalı; havayoluyla gidecek aynı parti için altı hafta yeterli olabiliyor. Bu hesabı teklif aşamasında birlikte yapıyoruz.

Teslim Şekilleri

Fiyatın neyi kapsadığı, teslim şekliyle belirleniyor. En sık kullanılanlar:

• FOB: Malın çıkış limanına kadar taşınması ve yüklenmesi bizde; navlun ve sigorta alıcıda. Kendi forwarder'ıyla çalışan ithalatçılar genelde bunu tercih ediyor.
• CIF: Navlun ve sigorta dahil, varış limanına kadar bizde. Gümrükleme ve iç nakliye alıcıda.
• DAP (kapı teslim): Belirtilen adrese kadar taşıma bizde; varış ülkesindeki gümrük vergisi ve harçlar alıcıda.
• EXW: Malın depomuzdan teslim alınması. Türkiye'de kendi lojistik düzeni olan alıcılar için.

Hangi şekilde çalışılacağı proforma aşamasında yazılı olarak sabitleniyor; teklif de o şekle göre veriliyor ki iki farklı teklif elma-armut karşılaştırılmasın.

Evrak Seti

İhracat faturası ve paketleme listesi tarafımızca hazırlanıyor ve partiyle birlikte gidiyor. Standart set şöyle:

1. Proforma fatura: Sipariş onayının dayanağı; model, adet, birim fiyat, teslim şekli ve ödeme koşulu burada sabitleniyor.
2. İhracat (ticari) faturası: Gümrük beyanının temeli.
3. Paketleme listesi: Koli koli içerik, adet, brüt/net ağırlık ve ölçüler. Karma partide en kritik belge bu.
4. Menşe şahadetnamesi: Ürünün Türkiye menşeli olduğunu belgeler; tercihli tarife uygulanacaksa gerekli.
5. Ülkeye özel belgeler: Suudi Arabistan tarafında SASO/SABER uyumu; Avrupa'ya sevkiyatlarda A.TR dolaşım belgesi. Kapsam siparişe göre birlikte planlanıyor.

Belgelerdeki bilgi ile kolideki mal birebir tutmak zorunda. Gümrükte yaşanan gecikmelerin büyük çoğunluğu eksik evraktan değil, uyuşmayan evraktan kaynaklanıyor: paketleme listesinde 40 yazan bir koliden 38 çıkması, tüm partiyi bekletmeye yeter.

Ambalaj: Tesbih Kendi Kurallarını Getiriyor

Tesbih, kırılgan olmasa da hassas bir üründür; taşımada üç şeye karşı korunması gerekir.

• Sürtünme: Taneler birbirine sürterse cila matlaşır. Her dizi ayrı keseye ya da bölmeli kutuya giriyor; toplu paketlemede diziler serbest bırakılmıyor.
• Püskül: Ezilen püskül düzelmez. Püsküllü modellerde dizi, püskül serbest kalacak şekilde yerleştiriliyor.
• Nem ve ısı: Kehribar ve bağa ısıya duyarlı. Konteyner içi sıcaklığın yüksek olabildiği rotalarda ambalaj buna göre seçiliyor; malzemelerin ısıya karşı davranışını sıkma kehribar neden renk değiştirir ve kanlı bağa tesbih modelleri yazılarımızda ayrıntılı anlattık.

Karma partide koliler bayi bazında ayrılıp numaralanıyor ve paketleme listesine tek tek işleniyor. Böylece varışta depoda yeniden ayırma yükü kalmıyor: koli 3 doğrudan üçüncü şubeye gidiyor. Palet ölçüsü ve koli adedi, alıcının depo raf düzenine göre proforma aşamasında sabitleniyor.

Gümrük, Vergi ve Sorumluluk

Varış ülkesindeki gümrük vergisi, KDV/VAT ve harçlar alıcıya aittir. Bu kalem teklif aşamasında açıkça yazılıyor; toplam maliyeti hesaplarken hesaba katılması gereken en büyük değişken bu. Suudi Arabistan gibi uygunluk rejimi olan ülkelerde SASO/SABER süreci sevkten önce tamamlanmalı — mal yola çıktıktan sonra başlatılan bir uygunluk işlemi, malı limanda bekletir.

Kuru liman kullanılan iç bölge sevkiyatlarında düzen biraz farklı: mal Cidde ya da Dammam'dan giriyor, gümrükleme kuru limanda kapanıyor, ardından karayoluyla nihai depoya iniyor. Şehir şehir giriş kapısı, transit süresi ve gümrük düzeni Suudi Arabistan ihracat bölümündeki sayfalarda tek tek yazılı — örneğin Cidde ile Riyad aynı rotayı, aynı ambalajı ve aynı takvimi paylaşmıyor.

Hazırlık Termini

Sevkiyat süresi, siparişin toplam süresinin yalnızca bir parçası. Toplam takvim üç bloktan oluşuyor:

1. Hazırlık: Partinin toplanması. Stoktan teslim listesindeki modeller için bu blok neredeyse sıfır; atölyeden gelecek modellerde termin, model ve adede göre teklifle birlikte paylaşılıyor.
2. Kontrol ve paketleme: Merkezde son kontrol, kese/kutu düzeni, koli numaralandırma ve evrak.
3. Taşıma: Yukarıdaki havayolu/denizyolu süreleri.

Türkiye içi siparişlerde tablo daha kısa: onaydan sonra hazırlık aynı gün başlıyor, hafta içi erken saatlerde onaylanan siparişler genellikle aynı gün kargoya veriliyor ve teslimat 1–3 iş günü sürüyor.

Gecikme Neden Olur, Nasıl Önlenir?

• Sepetin geç kesinleşmesi: Model listesi değiştikçe hazırlık başlamıyor. En büyük gecikme sebebi bu. Çözüm: proformayı erken kapatmak, ekleme gerekirse ikinci partiye bırakmak.
• Evrak–mal uyuşmazlığı: Yukarıda anlatıldı. Çözüm: paketleme listesinin sevkten önce fiziksel sayımla doğrulanması — bunu biz yapıyoruz.
• Uygunluk işleminin geç başlatılması: SASO/SABER gibi süreçler sevkten önce tamamlanmalı.
• Sezon yoğunluğu: Ramazan öncesi hem atölye hem taşıma kapasitesi doluyor. Çözüm: takvimi geriye doğru kurmak ve pencereyi kaçırmamak.
• Teslim şeklinin belirsiz kalması: FOB mu DAP mı sorusu cevaplanmadan navlun planlanamıyor.

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışına tek adet gönderiyor musunuz?

Hayır. Yurt dışına yalnızca toptan gönderim yapıyoruz; perakende tek adet satış sadece Türkiye içinde geçerli.

Teslim süresi ne kadar?

Havayoluyla Körfez ve Avrupa hattında tipik olarak 3–7 iş günü; denizyolunda rotaya göre 12–22 gün ve üzeri. Kesin süre ülkeye, teslim şekline ve adete göre değişir ve teklifle birlikte paylaşılır.

Gümrük evraklarını kim hazırlıyor?

İhracat faturası ve paketleme listesi tarafımızca hazırlanıp partiyle birlikte gönderiliyor. Ülkeye göre gereken diğer belgeler sipariş kapsamına göre birlikte planlanıyor.

Gümrük vergisini kim ödüyor?

Varış ülkesindeki gümrük vergisi ve harçlar alıcıya aittir.

Sevkiyat sigortalanıyor mu?

Teslim şekline bağlı. CIF'te sigorta fiyata dahil; FOB ve EXW'de sigortayı alıcı yaptırıyor. Hangi şekilde çalışıldığı proformada yazılı.

İade ve değişim nasıl işliyor?

İade ve değişim Türkiye içi perakende siparişlerini kapsıyor. Toptan ve ihracat sevkiyatlarında sipariş sözleşmesindeki koşullar geçerli.

Sonuç

Yurt dışı tesbih gönderiminde işi kolaylaştıran şey, kararların doğru sırayla verilmesi: önce takvim, sonra taşıma şekli, sonra teslim şekli, sonra ambalaj ve evrak. Bu sıra tutturulduğunda sevkiyat rutin bir işe dönüşüyor; tutturulmadığında en iyi ürün bile limanda bekliyor. Teklif ve sipariş için toptan tesbih sayfasındaki formu doldurabilir, düzenli çalışma koşulları için bayilik sayfasına bakabilir, sorularınızı iletişim ya da sık sorulan sorular sayfamızdan iletebilirsiniz.